LED lamp kiezen: complete checklist voor de juiste keuze (zonder miskoop)
Een LED-lamp lijkt simpel: fitting kiezen, wattage checken, klaar. In de praktijk gaat het vaak mis. De lamp is te fel of te zwak, de kleur voelt verkeerd, dimmen werkt niet goed of de lamp begint te flikkeren. Een goede keuze maken betekent verder kijken dan alleen “60W equivalent”.
In deze gids leer je stap voor stap hoe je een LED-lamp kiest op basis van lumen, kelvin, CRI, bundelhoek, dimbaarheid en kwaliteit. Wil je eerst het totaaloverzicht van lichtplanning? Ga dan naar de verlichtinggids. Werk je aan een compleet plan per ruimte? Start bij lichtplan maken.
Kies de juiste lichtsterkte (lumen)
De eerste vraag is niet “hoeveel watt?”, maar: hoeveel lumen heb ik nodig?
- Lumen = hoeveelheid licht
- Watt = energieverbruik (bij LED geen goede helderheidsmaat)
Wil je begrijpen hoe lumen werkt? Lees lumen uitleg.
Wil je oude gloeilampen vervangen? Gebruik lumen naar watt als snelle referentie.
Praktische tip
Koop liever iets meer lumen en dim terug, dan net te weinig licht. Maar zorg dan wel dat dimmen goed werkt (zie stap 5).
Kies de juiste kleurtemperatuur (kelvin)
Kelvin bepaalt of licht warm of koel aanvoelt. Dit beïnvloedt sfeer én beleving van helderheid.
- Warm wit → ontspanning (woonkamer/slaapkamer)
- Neutraal → functioneel (keuken/werkplek)
- Koeler → scherp en zakelijk (soms werkzones)
Lees eerst kleurtemperatuur & kelvin voordat je beslist.
Ruimte-voorbeelden
- Woonkamer → zie verlichting woonkamer
- Keuken → verlichting keuken
- Werkplek → verlichting werkplek thuis
- Badkamer → badkamer verlichting
Controleer de CRI (kleurweergave)
CRI bepaalt hoe natuurgetrouw kleuren eruitzien. Vooral belangrijk in:
- keuken (voedsel),
- badkamer (huidtinten),
- kledingkasten,
- creatieve werkplekken.
Streef naar minimaal 80 voor algemeen gebruik, en hoger in kritieke ruimtes.
Meer hierover in CRI-waarde uitgelegd.
Kijk naar bundelhoek (vooral bij spots)
De bundelhoek bepaalt hoe het licht zich verspreidt:
- Smalle bundel → geconcentreerd licht (accent/spot)
- Brede bundel → gelijkmatige spreiding (basislicht)
Twee lampen met hetzelfde lumen kunnen totaal anders aanvoelen door hun bundelhoek.
Voor juiste plaatsing en valkuilen: inbouwspots plaatsen.
Dimbaar of niet? (en werkt het echt?)
Veel mensen kopen “dimbare LED” en merken daarna:
- flikkeren,
- zoemen,
- beperkte dimrange,
- of lampen die uitvallen.
Controleer altijd:
- Is de lamp echt dimbaar?
- Is de dimmer geschikt voor LED?
- Wat is de minimale belasting?
Lees eerst:
Heb je al problemen? Zie LED flikkeren.
Fitting en vorm
De juiste fitting kiezen lijkt vanzelfsprekend, maar let ook op:
- Vorm (globe, kaars, spot, filament)
- Afmetingen (past de lamp in het armatuur?)
- Warmte-afvoer (goedkope LED kan sneller verouderen in gesloten armaturen)
Wil je weten welk armatuur bij jouw ruimte past?
Let op kwaliteit (driver en levensduur)
Niet alle LED’s zijn gelijk. Kwaliteit zit vaak in:
- de driver (elektronische voeding),
- warmte-afvoer,
- kleurconsistentie,
- stabiliteit bij dimmen.
Goedkope LED-lampen kunnen:
- sneller flikkeren,
- sneller kleur verschuiven,
- minder gelijkmatig dimmen.
Wil je energieverbruik en levensduur beter begrijpen? Lees LED energieverbruik.
Controleer lux bij taakverlichting
Voor bureaus, werkbladen en spiegels is niet alleen lumen belangrijk, maar vooral lux (licht op het oppervlak).
Zie:
Praktische aankoop-checklist (print dit in je hoofd)
Voor je een LED-lamp koopt, check:
- Hoeveel lumen heb ik nodig? → lumen uitleg
- Welke kelvin past in deze ruimte? → kleurtemperatuur
- Is CRI voldoende? → CRI-waarde
- Wat is de bundelhoek?
- Moet de lamp dimbaar zijn?
- Is mijn dimmer compatibel? → LED dimmer compatibel
- Past de vorm/fitting in mijn armatuur?
- Koop ik kwaliteit of alleen goedkoop?
Veelgemaakte fouten bij LED kiezen
Alleen naar watt kijken
Oplossing: kies op lumen → lumen uitleg.
Kelvin vergeten
Oplossing: check lichtkleur → kleurtemperatuur & kelvin.
Geen rekening houden met armatuurverlies
Oplossing: soms iets meer lumen nemen of extra lichtpunt toevoegen via lichtplan maken.
Dimmen zonder compatibiliteit te checken
Oplossing: lees dimbare LED.
Spots verkeerd inzetten als basislicht
Oplossing: plan plaatsing via inbouwspots plaatsen.
FAQ
Wat is belangrijker: lumen of kelvin?
Beide. Lumen bepaalt helderheid, kelvin bepaalt sfeer.
Waarom flikkert mijn nieuwe LED-lamp?
Vaak door dimmer-compatibiliteit of goedkope driver. Zie LED flikkeren.
Is duurder altijd beter?
Niet altijd, maar extreem goedkope LED’s besparen vaak op driverkwaliteit en CRI.
Moet ik overal dezelfde LED kiezen in huis?
Nee. Stem af op functie per ruimte. Begin bij lichtplan maken.
Verder lezen
- Terug naar overzicht: verlichtinggids
- Volgende onderwerp: dimbare LED (hoe dimmen écht werkt en wat vaak misgaat)
